Nhân việc biểu tình, bàn mấy chuyện xung quanh quốc kỳ

Nhân việc biểu tình, bàn mấy chuyện xung quanh quốc kỳ

NGUYỄN TƯỜNG THỤY

Quốc kỳ:

Trong các cuộc biểu tình thể hiện tình yêu Tổ quốc không thể thiếu quốc kỳ. Vì vậy, cần lưu ý một số qui định về quốc kỳ (cờ Tổ quốc).

Hiến pháp 1992 tại điều 141 qui định về quốc kỳ như sau:

“Quốc kỳ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam hình chữ nhật, chiều rộng bằng hai phần ba chiều dài, nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh”.

Qui định này chưa đủ để định hình nên quốc kỳ vì không thấy qui định tỉ lệ giữa kích thước ngôi sao với các kích thước khác.

Tuy nhiên, tìm kiếm bằng google thấy có một qui định về ngôi sao trên quốc kỳ: Năm đỉnh của ngôi sao nằm trên một đường tròn có tâm ở chính giữa lá cờ và bán kính bằng 1/3 chiều rộng (2/9 chiều dài) lá cờ”. Không rõ qui định này nằm trong văn bản nào.

Nhưng theo Quy định về treo, trang trí cờ Đảng, cờ Nước và đặt tượng bán thân Chủ tịch Hồ Chí Minh trên khán đài trên trang web của Sở Nội vụ Tp Hồ Chí Minh có qui định như sau:

Cờ Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam: Hình chữ nhật, chiều rộng bằng 2/3 chiều dài, nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh, đường kính ngôi sao bằng 4/10 chiều ngang lá cờ, các cánh sao làm theo đường thẳng, trung tâm của sao đặt đúng trung tâm của lá cờ, từ trung tâm sao đến đầu một cánh sao bằng 1/5 chiều dài, đỉnh ngôi sao vuông góc với chiều ngang lá cờ.

Trang web này cũng không dẫn văn bản. Xin có mấy lời bàn:

Ai đã học qua hình học thì ngôi sao 5 cánh không có đường kính, chỉ có thể nói đường kính đường tròn ngoại tiếp của ngôi sao mà thôi.

Chỉ cần qui định “đường kính ngôi sao bằng 4/10 chiều ngang lá cờ, các cánh sao làm theo đường thẳng, trung tâm của sao đặt đúng trung tâm của lá cờ” là đủ. Tuy vậy, câu “các cánh sao làm theo đường thẳng” chưa chặt chẽ vì ngôi sao mập thì các cánh cũng thẳng. Nên viết: “Cạnh của mỗi cánh sao phải nằm trên cùng một đường thẳng với cạnh của một cánh sao khác”

Qui định thêm “…từ trung tâm sao đến đầu một cánh sao bằng 1/5 chiều dài…”  là thừa, lại lộ ra nhược điểm: “trung tâm sao đến đầu một cánh sao” chính là bán kính, là một nửa “đường kính”, cùng một khái niệm nhưng lại dùng nhiều lối diễn đạt khác nhau nên sinh ra lủng củng.

Về qui định “đỉnh ngôi sao vuông góc với chiều ngang lá cờ”.

Đỉnh ngôi sao là 1 điểm. Không có chuyện 1 điểm vuông góc với 1 đường thẳng. Ý tác giả là 1 đỉnh của ngôi sao phải quay lên trên theo phương thẳng đứng. Nên chăng có thể viết “Một trục đối xứng của ngôi sao phải vuông góc với chiều ngang lá cờ” ( ngôi sao có 5 trục đối xứng).

So với qui định “bán kính bằng 2/9 chiều dài ” thì hai qui định này có khác nhau một chút về kích thước ngôi sao.

Tóm lại vẫn chưa thấy văn bản nào qui định vè kích thước ngôi sao. Bạn đọc nào biết xin mách giùm.

Như vậy, khi may cờ, cần lưu ý phải thỏa mãn 5 điều kiện trên (nền đỏ chữ nhật, có 1 ngôi sao, kích thước ngôi sao với chiều dài lá cờ, hướng ngôi sao)

Treo cờ: .

Vào những ngày lễ, tết, thường là các tổ dân phố nhắc nhở các gia đình treo cờ Tổ Quốc. Nhưng treo thế nào phải thống nhất, tránh gây phản cảm. Nên treo ở nơi cao nhất ngôi nhà. Ở các nhà chung cư, nhiều khi cờ Tổ quốc ở tầng 1 nhưng váy áo đàn bà lại phơi hết sức bát nháo ở các tầng trên. Nếu treo như thế, tốt nhất là đừng.

Bàn thờ tổ tiên mỗi nhà thường là đặt ở nơi cao nhất. Nếu nhà tầng thường đặt ở tầng cao nhất cho trang trọng, tuy mỗi lần thắp hương cũng lắm phiền hà. Dân gian có câu:

Hổ gầm cầy cáo gầm theo

Trời làm lũ lụt chó leo bàn thờ.

(Khi lụt vào nhà, không còn chỗ nào thì con chó nó nhảy lên bàn thờ là chỗ cao nhất để tránh lũ)

Kể ra, hai câu ấy vận vào thời nay thấy đúng đáo để.

Thiết nghĩ, Tổ quốc phải được đề cao hơn tổ tiên. Vì vậy, việc treo cờ Tổ quốc cũng phải cẩn thận, trang trọng, ít ra cũng phải có thái độ như đối với bàn thờ tổ tiên.

Chào cờ:

Các cơ quan đơn vị tổ chức chào cờ theo qui định, như tổ chức chào cờ định kỳ, các kỳ đại hội, hội nghị, khai bế giảng các lớp học, thực hiện các nghi lễ … Đã chào cờ thì phải có cờ, không thể chào chay. Tuy vậy, nhiều khi quốc kỳ bị ăn bớt trong các buổi lễ chào cờ.

Trên các sân khấu ở các hội trường cơ quan, thường có tấm phông màu đỏ, có nếp gấp, chạy dài từ trên xuống sàn dưới như cái rèm rồi đính ngôi sao vào đấy (có khi có cả cái búa liềm) coi như có quốc kỳ. Nên nhớ, trang trí thế nào thì trang trí, nhưng không phải cứ có nền đỏ và ngôi sao là thành lá cờ. Để được gọi là quốc kỳ, phải theo các qui định về cờ Tổ quốc.

Tôi cũng nhiều lần phải chào cờ mà không có cờ kiểu này. Ví dụ tại chương trình nghệ thuật “Sóng vọng Biển Đông” hôm 22/10/2011. Hoàng Sa không thấy nhắc tới mà quốc kỳ cũng không có nốt:

Cái nền đo đỏ kia đâu phải là cờ (chụp trong chương trình “Sóng vọng Biển Đông”)

Oái oăm hơn nữa là chúng tôi đứng từ trên tầng 3 chào xuống. Mà ngồi nguyên thì cũng không ổn.  Kể ra thì cũng khó cho ban tổ chức. Chẳng lẽ đuổi hết khách tầng trên ra ngoài, chào cờ xong rồi mới cho vào.

.

Hội nghị này không có cờ, chắc chỉ chào cái phông đỏ phía sau

.

Quốc hội họp không có cái phông đỏ nhưng cắm cờ để chào.

.

Đã có những cuộc biểu tình, trước khi giải tán có tổ chức chào cờ. Đây là một nghi lễ thiêng liêng. Nên tổ chức chào cờ trước khi biểu tình và trước khi giải tán.

.

7/6/2012

NTT