BÂY GIỜ LÀ ĐÔI CO VỚI ÔNG “TÂM SỰ Y GIÁO”

BÂY GIỜ LÀ ĐÔI CO VỚI ÔNG “TÂM SỰ Y GIÁO”

Đào Tiến Thi

.

Xin lỗi các độc giả của trang Nguyễn Tường Thụy blog, tôi buộc phải dùng cái tiêu đề trên, vì tôi đã cảm thấy bực mình với ông/bà “Tâm Sự Y Giáo” (TSYG) – một người giấu tên nào đó – qua bài Mấy lời xin trao đổi với bác Đào Tiến Thi. Tôi sẽ nói điều đó ở phần thứ hai của bài, còn bây giờ tôi cố bình tĩnh để trả lời những nội dung mà ông TSYG đặt ra.

I- VỀ NHỮNG ĐIỀU BẮT BẺ CỦA ÔNG TSYG

1. Ông TSYG không hiểu cấu trúc cuốn sách Tiếng Việt 3

Văn bản bài Tập đọc trong sách Tiếng Việt 3 có thể ở nhiều dạng (truyện đọc, bài văn miêu tả, bài thơ, văn bản hành chính – sự vụ), khi nó đứng ở đầu tuần, thì đó là một bài Tập đọc – Kể chuyện, nghĩa là tiết Kể chuyện của phân môn Kể chuyện sẽ dùng ngay văn bản Tập đọc đó. Văn bản bài Tập đọc do đó bao giờ cũng phải là một truyện kể. Tiết Chính tả thứ nhất của phân môn Chính tả, nếu không có gì đặc biệt thì cũng dùng ngay một đoạn trong bài Tập đọc– Kể chuyện đó cho học sinh viết. (Còn tiết chính tả thứ hai của  tuần sẽ dùng một đoạn văn tùy chọn). Chủ đích của người thiết kế cấu trúc chương trình và sách giáo khoa (SGK) là như thế, chẳng phải chờ ông TSYG giảng giải chúng tôi mới được biết “Bài Hai Bà Trưng trong sách Tiếng Việt 3 không đơn thuần chỉ là một bài tập đọc” đâu, thưa ông. Ông xem lại tất cả các bài Tập đọc đầu tuần đều “không đơn thuần chỉ là một bài tập đọc” chứ đâu một mình bài Hai Bà Trưng.

2. Do không hiểu cấu trúc nói trên, ông TSYG quy kết sai

Ông TSYG đặt bài Tập đọc ở đầu tuần ngang hàng với các đoạn văn dùng cho tiết chính tả thứ hai của tuần, xin thưa, như thế là sai. Bài TẬP ĐỌC Hai Bà Trưng không  cùng cấp độ với ĐOẠN CHÍNH TẢ Trần Bình Trọng, Lê Lai cứu chúa. Các đoạn văn dùng dùng để chép chính tả như Trần Bình Trọng, Lê Lai cứu chúa chỉ dùng mỗi cho việc chép chính tả của bài Chính tả (bài thứ hai của tuần), chứ không có chức năng như bài Tập đọc đầu tuần (kiêm cho cả 3 phân môn Tập đọc – Kể chuyện – Chính tả). Chỉ nhìn cách trình bày tiêu đề và trang sách cũng có thể thấy điều này: bài Tập đọc dùng co chữ đứng, to và bao giờ cũng phải có tranh minh họa, còn đoạn Chính tả thì dùng chữ nghiêng, co chữ nhỏ hơn và ít khi có minh họa.

Chính vì khác nhau cấp độ nói trên, cho nên một từ ngữ khó nào đó trong bài Tập đọc sẽ bắt buộc phải có chú thích, còn ở các đoạn văn dùng cho việc khác (đoạn chép Chính tả, đoạn dùng cho bài tập Luyện từ và câu,…), nhìn chung không cần chú thích, trừ trường hợp đặc biệt. Vì vậy ông TSYG so sánh tại sao hai bài kia nói giặc Nguyên, giặc Minh mà bài Hai Bà Trưng không nói giặc nào là so sánh khập khiễng. Chưa kể ở đây do các yếu tố nội tại cụ thể của văn bản quy định mà cần phải nói ra tên “giặc nào” hay không cần nói ra. Giống như khi ta nói Tôi đi Hà Nội thì không nhất thiết cứ phải nói đi bằng gì, đi bao giờ, đi bao lâu, đi với ai,…

3. Ông TSYG nhầm lẫn (hay cố ý nhầm lẫn) để thành ra “ông nói gà bà nói vịt”

Cái ý “nếu chỉ cần nói “giặc Hán” thì lại phải chú thích Hán là triều đại nào…” là tôi kể lại ý kiến của GS. Nguyễn Minh Thuyết, chứ không phải ý kiến của tôi; còn tôi, tôi đồng tình về cơ bản ý kiến ấy (“tuy chưa rõ lắm nhưng cũng không có hại như một số người nghĩ”), nhưng không phải là đòng tình tất cả, cho nên mới viết: “Chỗ này, tôi có quan điểm hơi khác GS. Nguyễn Minh Thuyết một chút, sẽ nói ở phần sau”. Và ở bài trước tôi đã nói rất rành mạch, giá như chỗ này ông TSYG trao đổi thẳng với GS. Nguyễn Minh Thuyết và Nhà xuất bản Giáo dục qua con đường chính thức chứ không phải đặt ở bài Mấy lời xin trao đổi với bác Đào Tiến Thi….

Việc tìm tác phẩm của ông Văn Lang chắc là không khó. Ông có thể liên hệ trực tiếp với GS. Nguyễn Minh Thuyết. Còn việc tác giả Văn Lang là ai thì không liên quan gì đến vấn đề đang bàn. Lại càng không phải đặt vấn đề “liệu đây là một nhóm người hay chỉ một người”. Ông TSYG viết “Tiếng nói của ông (Văn Lang) nếu có sẽ góp phần hé mở nhiều điều” nghe úp úp mở nở như chuyện không minh bạch, chắc chỉ muốn gieo mối hoài nghi mà thôi.

Tôi nói những điều trên không phải để bảo rằng văn bản bài Hai Bà Trưng trong sách Tiếng Việt 3 tập 2 hiện nay là hoàn hảo. Ở bài trước, tôi cũng nói là chính tôi năm ngoái khi viết bài này ở sách Rèn kỹ năng cảm thụ văn học qua các bài tập đọc lớp 3, đã nói rõ cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng chống lại ách đô hộ của nhà Hán. Tuy nhiên tôi không coi việc không chỉ rõ “giặc Hán” trong SGK là thiếu sót trầm trọng, càng không tán thành việc quy chụp tác giả SGK “lươn lẹo né tránh” như ông TSYG nghĩ. Tìm mọi cách để bóp méo, vu vạ người khác mới là lươn lẹo.

Ông hồn nhiên hay cố ý xuyên tạc ý của tôi mà viết:

“Bài Hai Bà Trưng đã tồn tại gần 10 năm mà không ai có ý kiến gì. Điều đó không có nghĩa là nó đã hoàn hảo rồi, không còn có điều gì phải bàn nữa. Ở Liên xô trước đây, lý thuyết dỏm về di truyền trong sinh học của Tromin Lysenko nhờ sức ép chính trị, đã lũng đoạn toàn bộ ngành sinh học của Liên xô trong thời gian 1930-1964, cuối cùng cũng phải dẹp bỏ đó thôi”.

Tôi đâu có lấy thời gian tồn tại gần 10 năm để đảm bảo cho sách không có sai sót. 10 năm chứ 100 năm, 1000 năm,… cũng không có gì đảm bảo cả. Ở đây, tôi chỉ nói cái ý: trong bối cảnh bình thường thì không ai nghĩ không ghi “giặc nào” là có ý né tránh; chỉ khi quan hệ với Trung Quốc trở thành vấn đề nhạy cảm (nhạy cảm thật, chứ không phải theo nghĩa người ta hay hù dọa hiện nay), thì tinh thần cảnh giác mới khiến một bộ phận người Việt Nam (trong đó có tôi) cảm thấy ở bài này, cần nói rõ giặc ngoại xâm là giặc nào. Ông lại dẫn vụ án Lưsenko thì thật dùng dao mổ trâu để làm thịt chim sẻ!

II- SAO CỨ LÀM KHỔ NHAU NHỮNG ĐIỀU KHÔNG ĐÁNG CÓ?

Tất cả những điều trên thực ra không quan trọng lắm. Chuyện học thuật, chuyện câu chữ thực ra không ai có thể hoàn hảo. Một cuốn sách dù làm cẩn thận đến đâu cũng vẫn có sai sót, đó là chuyện thường. Điều tôi khó chịu với ông TSYG là cái giọng khiêu khích của ông, dù chỗ này ông không nhắm vào tôi:

Điều cuối cùng tôi muốn nói rằng, trong câu chuyện này, bác Đào Tiến Thi đã làm hết phần việc của mình với tinh thần hết sức trách nhiệm, dù bác chỉ xuất hiện với vai trò khiêm tốn là Biên tập viên 2. Những nhân vật quan trọng hơn nhưng vẫn đang im lặng là nhóm tác giả, các hội đồng thẩm định, có thể còn có những hội đồng cao hơn nữa… Chính những nơi này mới là nơi quyết định nội dung cuốn sách(Chữ đậm là nhấn mạnh của ông TSYG).

Có gì đâu mà ông TSYG phải làm to chuyện đến như thế? Cứ như ở đây có một âm mưu gì đó kinh khủng lắm. Tôi tuy chỉ là một biên tập viên phụ của cuốn sách, nhưng tôi chứng kiến về cơ bản quá trình làm cuốn sách này, tôi biết. Làm SGK đúng là có rất nhiều thứ phải tránh. Tôi ví dụ, bài Ngày hôm qua đâu rồi? (Tiếng Việt 2 tập 1, tr.10), theo lời kể của GS. Nguyễn Minh Thuyết, tên bài thơ của Bế Kiến Quốc vốn là Bóc lịch, nhưng khi đưa ra hội đồng thẩm định thì rất nhiều ý kiến cho rằng tên bài thơ dễ gợi đến cái điều không hay: “bóc lịch” là từ thường dùng để chỉ việc ngồi tù. Thế là giáo sư chủ biên lại phải gọi điện xin phép tác giả đổi tên bài thơ. Hay bài Mít làm thơ (sách trên, tr.18), tên nhân vật Mít trong bản dịch là Mít Đặc nhưng khi đưa đọc góp ý, các thầy cô dạy Tiểu học ở phía Nam bảo để thế “mắc cười lắm”, vì đó là từ nói lái trong tiếng Nam để chỉ hiện tượng “cho hơi trong ruột thoát ra ngoài qua đường hậu môn” (Từ điển tiếng Việt).

Tuy nhiên ở bài Hai Bà Trưng thì theo tôi biết, không có vấn đề gì phải tránh và trong cả quá trình làm sách, cũng không ai yêu cầu soạn giả phải tránh. Công việc của người biên tập thường được gọi là “nhặt sạn” trong bản thảo. Tôi vào loại người chăm chỉ nhặt sạn. Tôi cũng là người hay phản biện, từ lâu đã đầy “tai tiếng” vì hay cãi lại các giáo sư trong các vấn đề khoa học. Dù chỉ là một biên tập viên, tôi không bao giờ “khuất phục” tác giả khi thấy mình đúng, chỉ khi nào “tâm phục khẩu phục” thông qua chân lý khoa học tôi mới đồng ý. Cái việc ghi “giặc nào” ở bài Hai Bà Trưng, quả thực chỉ từ khi căng thẳng với Trung Quốc, tôi mới thấy lẽ ra nên ghi đích danh hơn. (Nhưng nếu không ghi “giặc nào” thì cũng không có hại gì. Đây là một truyện kể trong sách Tiếng Việt, chứ không phải bài học của môn Lịch sử về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Là một chủ thể tích cực của hoạt động học tập, nếu muốn tìm hiểu sâu hơn, học sinh hoàn toàn có thể tìm đọc trong sách Lịch sử, tra trên mạng hoặc hỏi cha mẹ, cô giáo). Cái tâm thức cảnh giác của ông TSYG trước “âm mưu diễn biến hòa bình” của Trung Quốc là đáng quý và tôi đã rất hoan nghênh ông ở bài trước, nhưng đến bài này tôi thấy ông đã không bình thường nữa. Ông cố thổi phồng vấn đề nếu không phải nhằm một mục đích không trong sáng thì cũng là một kiểu thích chọc ngoáy chơi. Tôi thấy ông đã xúc phạm GS. Nguyễn Minh Thuyết. Tôi biết ông TSYG còn muốn nhắm cả những đối tượng cao hơn chủ biên sách. Nhưng nếu ông TSYG muốn “đánh” Bộ Giáo dục và Đào tạo hay cấp cao hơn nữa thì cần gì phải bóp méo mãi một chữ trong một bài Tập đọc ở sách lớp 3? Chắc ông cũng thừa hiểu, Bộ là người duyệt nhưng Bộ không thể can thiệp sâu các vấn đề chuyên môn. GS. Nguyễn Minh Thuyết mới người chịu trách nhiệm chính nội dung cuốn sách. Vả lại GS. Nguyễn Minh Thuyết là người có bản lĩnh, không dễ gì bẻ cong ngòi bút trước quyền lực. Tôi cho ông biết một chi tiết: Khi duyệt SGK Tiếng Việt 2, Thứ trưởng Giáo dục, TS. Đặng Huỳnh Mai đề nghị sửa 11 chỗ nhưng GS. Nguyễn Minh Thuyết bác bỏ tất cả, vì thấy ý kiến đó sai.

Điều tôi khó chịu và buồn nhất là trong lúc đất nước điêu linh như lúc này, đặc biệt là trên Biển Đông, nhà cầm quyền Trung Cộng tha hồ tác oai tác quái mà bên ta thì tôi có cảm giác là bỏ mặc. Chỉ riêng trên lĩnh vực dư luận, các bậc học giả, văn nhân, thi sỹ đâu cả, mà chỉ lẻ tẻ đôi ba người lên tiếng một cách rời rạc? Ông TSYG đã xuống đường biểu tình chống Trung Cộng xâm lược lần nào chưa? Đã viết được bài nào về lịch sử, văn học, văn hóa để góp phần thức tỉnh lòng yêu nước chưa? Chỉ một bài trao đổi thông thường mà ông phải giấu tên thì đủ thấy ông là người thế nào rồi, làm gì có chuyện dám đi biểu tình hay viết bài trái ý nhà cầm quyền.

Thưa độc giả của Nguyễn Tường Thụy blog, có thể quý vị nhận thấy giọng bực tức của tôi trong bài này. Quả có thế. Và xin quý vị lượng thứ cho tôi được chừng nào tôi biết ơn chừng ấy. Nếu quý vị nào chăm đọc mấy blog cá nhân quan tâm đến đất nước (Nguyễn Tường Thụy, Nguyễn Xuân Diện,…) sẽ thấy chỉ từ đầu năm đến nay, vì tình hình thúc bách, tôi đã phải mấy lần chuyển hướng đề tài viết: hồi đầu năm là các bài về lịch sử, văn hóa có liên quan trực tiếp đến hôm nay nhằm khơi lại tinh thần yêu nước và chống xâm lược, kế đến là các bài bênh vực dân oan mất đất như vụ anh Vươn, vụ Văn Giang, và từ khi Trung Cộng gây hấn trắng trợn là các bài nóng hổi chống xâm lược, chống tư tưởng đầu hàng. Nhưng gần đây, tôi cũng không còn theo được đề tài ấy nữa. Chút thời gian và sức lực còn lại sau lao động mưu sinh, tôi phải dành để bảo vệ con tôi (vì nó đi biểu tình mà gặp rắc rối), sau đó phần nào bảo vệ những người yêu nước mà tôi yêu quý (cụ Lê Hiền Đức, TS. Nguyễn Xuân Diện,…), và tất nhiên là bảo vệ tôi nữa. Sau ngày 5-8, tôi liên tiếp phải làm việc với các sếp to sếp nhỏ của tôi và với công an. Anh em họ mạc tôi ở quê thì liên tiếp gây sức ép với tôi, khiến tôi trong khi “thanh minh” với anh em, có lúc hét lên những tiếng tuyệt vọng như một con thú bị thương. Cách đây hơn tuần, khi làm việc với hai anh công an ở Bộ Công an, có lúc tôi cáu tiết chìa cả hai tay trước mặt các anh, bảo: “Các anh có đem theo còng số 8 thì bắt luôn tôi đi, nó còn dễ chịu hơn việc các anh cứ đem “thế lực thù địch” ra dọa tôi mãi! Chả lẽ dân tộc này lên cơn đại tự sát hay sao mà giặc thì để mặc cho nó hoành hành còn nội bộ thì truy bức, cắn xé nhau quyết liệt thế này?”.

Thế đấy, tôi đang có rất nhiều việc phải làm, không có thời gian tranh luận với những người phát ngôn tùy tiện. Đây là bài cuối cùng để trả lời “Hai Bà Trưng đánh giặc nào?” Mong ông TSYGthể hiện trách nhiệm” của mình vào bọn giặc thật đang nghênh ngang ngoài Biển Đông, chứ không phải núp tên thật để vặn vẹo mấy chữ trong SGK.

Bìa sách Tiếng Việt 3

Cấu trúc tuần và chủ điểm của sách Tiếng Việt 3

.

ĐTT

Tác giả gửi cho NTT blog.

Mời đọc lại:

Tâm Sự Y Giáo

MẤY LỜI XIN TRAO ĐỔI VỚI BÁC ĐÀO TIẾN THI: VỀ CHUYỆN KẺ THÙ CỦA HAI BÀ TRƯNG

Đào Tiến Thi:

VỀ BÀI HAI BÀ TRƯNG TRONG SÁCH TIẾNG VIỆT 3

Tâm Sự Y Giáo:

Sách Tiếng Việt Lớp 3: Kẻ thù của Hai Bà Trưng là kẻ thù nào?