Đến với giáo dân Chiềng Ân

NGUYỄN TƯỜNG THỤY
.
Mc dù có thi gian sng và làm vic khá lâu Xuân Mai – Hòa Bình, nhưng đây là ln đu tiên tôi thc s lên Tây Bc. Chúng tôi đi thăm thú nhiu nơi, thưởng ngon phong cnh hùng vĩ ca núi rng Tây Bc nhưng đ li nhiu n tượng nht là chuyến đi thăm Ching Ân.
Ching Ân là mt xã thuc huyn Mường La tnh Sơn La. Th trn Ít Ong (huyn l huyn Mường La) cách thành ph Sơn La 40 km, còn mun lên Ching An thì đi tiếp 40 km na.
Ching Ân đ cao chng 1500 mét, so vi đ cao trung bình 500 – 700 mét ca huyn Mường La. Các bn Hơ Mông nm cheo leo trên đnh núi quanh năm sương mù bao ph vì vy con đường lên đây rt him tr và đy nguy him.

Chúng tôi xut phát t th trn Ít Ong. Mt na đon đu t th trn là dường đt đá ln nhn, xe phi qua nhiu ngm khá vt v. Na cui v phía Ching Ân là đường đã ri nha cách đây chng 2 năm. Cũng không hiu ti sao đường lên Ching Ân 40 cây s mà li ch ri nha phn ngn ch không làm t phn gc, tc là phía th trn Ít Ong. Lòng đường nha hp, ch đ cho mt xe lưu thông, nếu có xe ngược chiu thì phi nép vào mt bên vách núi ch nhau. Mc dù vy, trên đường đi, chúng tôi ch gp mt chiếc xe ti thu mua ngô và mt chiếc com măng ca theo chiu ngược li.
Hai bên đường nhìn qua các trái núi bt ngàn nhng ngô. Nhng nương ngô tri lên khp sườn núi, bt k ch nào cây ngô có th sng được. Ngô đã đến kỳ thu hoach nhưng người ta c đ ti cây phơi cho khô.
Toàn b phn đường nha là đường bám núi. Phía ta luy dương là nhng va đá chênh vênh xếp chéo nhau, nhng bi tre hoc cây rng đã trơ gc, ch ch ti đ nào đó s rơi bt thình lình xung đường mà không báo trước. Nhìn xung ta luy âm thy thăm thm, nhng mái nhà dưới thung lũng nhìn ch còn bé to. Đã thế, đa phn con đường không có rào chn. Ni nguy him t hai phía trên cao, dưới vc luôn luôn rình rp. Liên tc gp nhng đng đá rơi xung choán hết lòng đường, người ta phi san gt tm đ thông đường. Li có đon đường nha b st l, xe ti không th qua được. Nếu st thên chút na thì ch còn lưu thông được xe máy.
Tôi but ming:
–    5 km thôi nhé
Lp tc JB Nguyn Hu Vinh chn ngay li:
–    Không được nói gì hết.
Mi người im lng, phó mc cho lái xe. Ch cn sơ sy, thiếu tp trung hoc thiếu may mn mt tí là mi chuyn đu có th xy ra. Được cái, lái xe là mt tay lái giàu kinh nghim, đã nhiu ln đi qua con đường này.
Hu Vinh trn an:
–    Bây gi như thế này ch trước đây khi chưa ri nha còn nguy him, gian kh thế nào, anh không tưởng tượng được đâu.
Cách Ching Ân chng 5 km thì có mt đoàn thanh niên Hơ Mông đi xe máy mang cuc xung tr giúp.  Mt tp đón cha bng xe máy lên bn trước đ chun b làm l, mt tp đi trước đoàn thy đng đt đá nào rơi xung đường thì dng li san gt cho xe qua.
Càng lên cao, sương mù càng dày đc. Ti sao người Hơ Mông li cao như thế? Tôi đt câu hi và mi người gii thích người Mông là dân tc hay nhường nhn.  Trong quá trình khai thác, ci to thiên nhiên, các dân tc khác mun ln đến đâu thì h lùi lên cao đến đy. Vì thế, nơi cao nht, cũng có nghĩa là khó kiếm sng nht còn li là dành cho người Mông. Cách lý gii này không rõ thc hư thế nào.
Chúng tôi đến bn đã thy gn mt trăm người ra đón. Không khí vui như ngày hi. Ai cũng mc b qun áo đp nht, t tr nh đến người già, t n đến nam. Rc r nht là nhng b xiêm áo ca các thiếu n và bé gái Hơ Mông. Không khí lành lnh, sương khói m o, nhng gương mt tươi vui, nhng b qun áo sc s khiến cho ta có cm giác như xuân đang đến vi Ching Ân
Tôi đã tng cùng ăn, cùng vi đng bào các dân tc ít người. Nhưng đây là ln đu tiên, tôi đến mt bn Hơ Mông, tiếp xúc vi người Mông. Người Mông tht thân thin, gn gũi. H h hi ch đng bt tay chúng tôi như đón nhng người thân đi xa tr v.
Người Hơ Mông rt thích chp nh. H rt vui khi được chp vi người dưới xuôi lên, khi được chúng tôi chp cho h. Nét mt ai cũng vui. Đc bit, tr em Hơ Mông có đôi mt m to và sáng.
Sau khi làm l ti nhà nguyn xong, chúng tôi được tiếp đãi ba trưa vi nghi thc và tình cm đi vi khách quí, trong ngôi nhà sàn khá rng ca già làng C A Ký. Nhìn mâm thc ăn, biết được cuc sng ca người Hơ Mông nơi đây đã văn minh lm. Nhng chiếc bát ăn tráng men còn đp hơn bát ăn hàng ngày ca nhà mình. Ch khách cùng ngi xung sàn. Mâm ăn được gn lên mt vành nhôm hình tr. Dùng mâm ăn này tin và sang hơn hn các quán nhà sàn Hà Ni.
Khon tiếp rượu ca người Mông thì khi phi nói. Khó t đã đành nhưng đc bit không khí thân thin làm anh em chúng tôi phn chn hn lên. Chúng tôi ln lượt phi cng ly vi tt c nhng người có mt. Mt cô gái Mông nht đnh bt tôi phi thay cái cc thy tinh bng chiếc cc s màu xanh ngc cho ging chiếc cc ca cô.
Cuc vui my ri cũng phi tàn. Chúng tôi bn rn chia tay vi bà con giáo dân Hơ Mông. Nhng cánh tay vy mãi, vy mãi làm cho cu lái xe ch dám đi tht chm cho đến khi khut tm nhìn ca ch và khách.
Tm bit Ching Ân. Dù đã tng dc ngang, xuôi ngược nhưng tôi d b chinh phc bi s t tế, và cao hơn là nhng điu thánh thin. Sau này có dp, nht đnh tôi s li đến vi bà con giáo dân Ching Ân mà không băn khoăn gì con đường him tr và nguy him. S ung rượu tht nhiu đ mng cho bà con giáo dân đã thoát khi cuc sng lc hu, nhiu h tc mà khi hi, h đu tr li là nh làm theo lời Chúa.

Các nương ngô trải khắp sườn núi
Thu mua ngô
Qua ngầm
Những phiến đá xếp chéo đã rời nhau, đã rơi và tiếp tục rơi xuống bất kể lúc nào.
Nhìn xuống dưới vực
Thanh niên Chiềng An dọn đường cho xe vượt qua. Những đống đá từ vách núi rơi xuống như thế này rất nhiều.
Gặp gỡ
Trẻ em Hơ Mông
Chuẩn bị đãi khách
Chúc nhau
Với già bản Cứ A Ký
Nhất định chú sẽ trở lại Chiềng Ân
Chia tay
10/10/2012
NTT