VĂN HÓA VIỆT BÌ BÕM TRƯỚC NGỌN NÚI NOBEL

VĂN HÓA VIỆT BÌ BÕM TRƯỚC NGỌN NÚI NOBEL

 Nguyễn Hoàng Đức

 .

Yêu nước yêu dân không có nghĩa là cứ ca tụng, nhạc sĩ thiên tài Schumann nói, bánh ngọt và kẹo chỉ làm cho con người lớn lên yếu ớt, không thể thành người lành mạnh, người Việt cũng nói “Yêu cho roi cho vọt/ ghét cho ngọt cho bùi”. Tôn Trung Sơn thiên tài lý thuyết hiện đại của Trung Quốc chê dân tộc mình không trưởng thành vì già rồi còn bị lấy roi đánh như trẻ con ưa bạo lực, Văn hào Lỗ Tấn cảnh tỉnh “người Trung Quốc chỉ giỏi ăn thịt người”, còn thi sĩ Tản Đà róng riết người Việt “dân hai nhăm triệu ai người lớn”… họ đều là những người đau đáu về tình yêu đất nước. Hoàng đế Napoleon nói “Quá khoan dung với tội lỗi chỉ là đồng tình với tội lỗi”. Những con chuột ở trong chĩnh gạo bao giờ chẳng chút chít hát vang bài hát ca tụng chĩnh gạo. Một số người bênh vực và đồng tình với tính hư nết xấu, chẳng qua là vì họ giống vậy, họ bảo vệ vì thấy bị động lòng, bảo vệ cái xấu của người khác chính là bảo vệ cái xấu, cái dốt của họ. Ở đời công việc cao đẹp và can đảm bậc nhất là dám làm chứng để cứu vớt những người oan khuất trước tòa công lý. Việc làm chứng đó can đảm khác hẳn ở chiến trường chỉ có một phương thụ địch, còn ở tòa án người làm chứng phải đối mặt mười phương thụ địch. Muốn yêu nước thương nòi, thì cũng nên bảo vệ và làm chứng cho dân tộc. Người Việt nói “Khôn ngoan đến cửa quan mới biết”. Muốn làm chứng, muốn nói về cái hay của người Việt sao không bước lên thẳng diễn đàn để ca hát cùng nhạc điệu âm vang mà cứ rúc xuống sàn hát thì ai nghe thấy? Triết gia Sartre nói: Con người tự do, người ta lựa chọn đối mặt để làm người anh hùng, và chọn chạy trốn để làm kẻ hèn nhát. Có một bước lên sàn đấu để ca tụng, hay biện hộ cho dân tộc mà không dám thì là gì đây? Con người vĩ đại là bởi hệ thống. Một đinh ốc riêng lẻ chẳng là gì, nhưng đứng trong cỗ máy nó có thể vận hành cũng như khai tử cả cỗ máy. Xe bò, xe đạp, ô tô hay tên lửa vận động được là bởi chúng hoàn thiện tính hệ thống của mỗi chủng loại. Một người xách cái túi ra chợ hỏi “có mua ô tô không?” Ô tô đâu sao chỉ có cái túi con con. Người bán lấy ra cái gương bảo “gương ô tô đây”. Cái gương ô tô riêng lẻ không bao giờ là cái ô tô, mà chỉ là của bọn chôm đồ. Xe Nga, xe Pháp, xe Mỹ, xe Ý có thể khác nhau, nhưng chúng đều lái được bởi vì chúng hoàn thiện hệ thống riêng của mình theo qui tắc chung về vận động. Một người viết bài không có khả năng hoàn thiện tính hoàn chỉnh của bài thì có khác gì đi khoe mấy cái gương, cái đèn, cái còi…? Người Việt cũng bảo “khôn ngoan hiện ra mặt”, ở đời nếu ta không phô tên tuổi mặt mũi mình ra thì ai biết ta khôn ngoan? Thông minh tài giỏi mà không dám bước vào công đường thì chỉ là thứ xó bếp. Con vật ăn thịt như sư tử vừa đi vừa gầm. Con voi ăn cỏ cũng vừa đi vừa rống. Chỉ có loài chuột, bọ, gián, muỗi mới chui rúc gầm giường xó tối rình rập cắn đồ hút máu.

Bài trước bàn về “Nobel và thể chất của người Việt”, tôi đã bàn trên những nền tảng khoa học chắc chắn bậc nhất của nhân loại, bao gồm lý thuyết địa- chính trị, nhân chủng, và cả tướng số. Vì đề tài trung tâm là khao khát Nobel của người Việt, nên các yếu tố khác chỉ là bổ xung. Nếu bạn nào muốn bàn kỹ, mời lên đài. Còn bạn nào cảm thấy mình chưa đủ tự tin thì nêu câu hỏi, nhưng cần nêu đích danh tên tuổi. Vì tôi không thể đấu với cối xay gió.

Nhưng khi bàn về văn hóa, thì vấn đề còn minh định hơn, vì văn hóa là cái kết tinh từ tất cả, là “cái còn lại sau khi người ta đã quên đi tất cả”. Người phương Tây đặc biệt là triết gia Mauss trong tiểu luận “Những kỹ năng cơ thể” (Les techniques du corps) được đăng trong cuốn “Con người và thế giới” (l’Homme et le Monde) đã viết: “Bạn có thể phân biệt nhân loại ngồi xổm và nhân loại ngồi ghế… những người có bàn và những con người không có bàn”. Người phương Tây không có từ ngồi xổm, mà họ dùng từ này qua cách nói “ngồi kiểu ếch” (l’humanite accroupie). Theo triết gia Hegel, ngồi ghế là địa vị của ông chủ, đặc biệt vua chúa xác định quyền lực tối cao của mình bằng ngai vàng. Ngồi bệt là người nghèo khổ nô tài. Ngồi xổm là kiểu ngồi không có ghế. Theo đó trình độ của châu Á nói chung vào nhà tụt dép ngoài cửa, lấy đất làm ghế, bàn bé tẹo cao bằng chiếc ấm… vì thế là những dân tộc không có nhu cầu viết lách, chữ nghĩa ít, văn hóa kém. Ngay cả quan lại Tàu hay Nhật xưa kia cũng ngồi nền nhà khom lưng viết trên cái bàn bé tẹo. Phía sau ngai vua thì viết chi chít chữ để khoe mẽ “chữ thánh hiền”.

Về ở, cũng là kiến trúc, để giữ ấp cho ngôi nhà của mình thì tường phải dầy, trong khi người xứ lạnh xếp cả những cây gỗ lên nhau làm vách, thì người phương nam có những ngôi nhà bé tẹo che vách bằng phên tre hay lá hoặc gỗ mỏng. Nhiều ngôi nhà phía nam bé đến mức, khi diễn xuất các diễn viên điện ảnh cứ đứng ngoài sân cho tiện, vì như vậy mới đủ ánh sáng, và bên trong những ngôi nhà đó cũng không thể đem hết dụng cụ quay phim vào.

Vì không khí mát mẻ, đánh một chiếc quần đùi hay xà lỏn có thể đi tung tăng khắp nơi mà người Việt mắc thói tùy tiện, vô cùng tùy tiện. Điều này là khác hẳn các xứ tuyết cũng như sa mạc. Ở đó ngôn ngữ của người ta rất cụ thể chính xác và cẩn trọng bởi vì nó liên quan trực tiếp đến sinh tử của con người. Ở vùng sa mạc chẳng hạn, nếu muốn đi xa mà không chuẩn bị túi da đựng nước, diêm để đốt lửa ban tối, chăn đắp ban đêm, thì nguy cấp ngay cho tính mạng. Ở vùng xứ tuyết cũng vậy. Cho nên họ không có thói quen nói năng ba phải tùy tiện nghê nga. Ngôn ngữ là tư tưởng, và cũng chính là con người. Ngôn ngữ tùy tiện là loại hạ tiện và nó hạ cấp con người xuống hàng nô lệ không bao giờ phải chịu trách nhiệm về ai cả. Người Hoa có câu “vua không nói chơi”, hay “nhất ngôn cửu đỉnh”, còn người Việt nói loại lời nói gió bay hoặc “nhổ bọt xuống đất rồi lại liếm” nghĩa là thứ mạt hạng, bò lóp ngóp không bao giờ có tư cách của ông chủ.

Thêm vào đó, tiếng Việt chủ yếu do ông Alexandre de Rhodes chế ra từ thế kỷ 17 với mục đích dễ học nhất giành cho trình độ dân Việt 99% mù chữ. Có chuyên gia tính tiếng Việt người khôn học mất 20 ngày, người ngu học trong ba tháng, có một bằng chứng lớp vỡ lòng trước kia chỉ trong một năm trẻ con đã cầm tất cả các tờ báo đọc vèo vèo… Ngôn ngữ lớn mới sinh văn học lớn, như tiếng Nga, tiếng Pháp, hay tiếng Anh đã tạo ra các văn hào và thi hào cũng những triết gia. Trong khi đó tiếng Việt quá dễ, nên đã tạo ra sự dễ dãi trong tâm tính, cộng với tính tùy tiện “mặc xà lỏn tung tăng khắp nơi” mà người Việt mới chỉ có thể làm mấy vần thơ tức cảnh sinh tình. Tại sao?

Bởi vì thơ cũng là một hình thức tùy tiện, nó được bao dung tuyệt đối về trí tuệ. Có ai cự nự hay vấn hỏi tính trí tuệ của một bài thơ bao giờ! Trí tuệ chắc hẳn là giá trị cao nhất của con người, mà cái giá trị đó lại được tha bổng hay bỏ qua tuyệt đối cho thơ. Thì thơ còn lại gì? Đúng lý ra theo Hegel, thơ ca là môn nghệ thuật cao nhất khi chỉ có nó bày tỏ trực tiếp được triết lý mà cả kiến trúc, hội họa và âm nhạc không làm được. Nhưng đó là thơ ca bao gồm cả kịch, cả văn xuôi, cả thơ. Nhưng mà với văn hóa tùy tiện mặc xà lỏn cho mát các nhà thơ xứ ta chủ yếu mới vè vè quanh cảm xúc làm sao đạt tới trình độ đồ sộ của văn học mang tinh thần văn hóa cao?

Thể trạng tinh thần lúa nước ở mức nào? Trung Quốc, rồi Ấn Độ, Nhật Bản, Việt Nam, Đông nam Á… chiếm dân số hơn nửa loài người mà không có nổi dăm mống cầu thủ bóng đá cỡ quốc tế. Bóng đá là môn cơ bắp còn thế, nói gì đến các môn cao siêu. Tại sao? Vì thể tạng của người châu Á yếu ư? Không! Cái yếu chủ yếu của người châu Á là họ không mang tính nhất quán trong tâm hồn, lúc nào cũng nước đôi, sắc sắc không không, “tính không của vật”, trong âm có dương… thì làm sao có thể thành mũi nhọn chú mục vào điểm gì? Người biết võ người ta chỉ ra một đòn đúng huyệt, đằng này học hành ú ớ, đấm như phủi bụi, đấm lia lịa không thấy đã, đành cứ phải đấm thêm đấm nếm. Nhìn cách cá ăn rỉa xung quanh người ta biêt đó là cá đồng. Nhìn cách con cá kình lao nhất khoát vào con mồi người ta hiểu được đó là cá đại dương. Nền văn học Việt đã bao giờ sắm tầu để đi săn cá voi Nobel, hay mới chỉ loanh quanh đánh giậm bắt vài cái giải khu khóm trong cái ao lõm bõm toàn tép?

NHĐ  05/12/2013

Tác giả gửi cho NTT blog

11 thoughts on “VĂN HÓA VIỆT BÌ BÕM TRƯỚC NGỌN NÚI NOBEL

  1. Nguyễn Hoàng Đức nên kiên định với niềm tin của mình đối với thuyết thổ nhưỡng .

    Tôi dẫn lại kết luận của Nguyễn Hoàng Đức . Ở bài này, Nguyễn Hoàng Đức kết luận ở những nơi mát mẻ như Việt Nam, người ta chỉ bận quần đùi là đủ, nên đâm ra tư duy dễ dãi . Còn những nước có khi hậu khắc nghiệt hơn, người ta phải chuẩn bị kỹ càng nên không thể ăn nói ba phải . Như vậy, với dữ liệu của Nguyễn Hoàng Đức ta có thể kết luận được là khí hậu mát mẻ sẽ sinh ra tư duy dễ dãi, và suy từ đó, sẽ nảy sinh một nền văn hóa kém cỏi . Ngược lại, khí hậu khắc nghiệt sẽ dẫn tới một nền văn hóa cao hơn .

    So sánh với bài trước, ta thấy Nguyễn Hoàng Đức kết luận ngược lại . Ông nghĩ Việt Nam vì xứ nóng nên người Việt, và người xứ nóng nói chung, đâm ra có tính lề mề .

    Cho Nguyễn Hoàng Đức viết thêm bài nữa để có kết luận cuối cùng .

    Hint: Nước Việt Nam, rất may mắn, nằm ở trung bình, không khắc nghiệt quá và cũng không ôn hòa quá . Tức là khi nói về VN, bất cứ kết luận nóng thì thông minh, lạnh thì thông minh, ôn hòa thì thông minh, khắc nghiệt thì thông minh, hay ngược lại đều sai . Tất nhiên chỉ cho những người biết logic . Những người không cần biết logic là gì thì thông tin trên trở thành vô dụng .

    Bonus: Khoa học đã cảnh cáo về tư duy “seek & ye shall find”, tức là đã xác định một niềm tin có sẵn, chỉ cần kiếm data chứng minh đúng . Hay, đã có kết luận, bây giờ chỉ cần kiếm những chứng cứ bảo vệ kết luận của mình . Những thứ nào không hợp với kết luận của mình thì bỏ qua .

    Điều này là tối kỵ trong khoa học .

    Đọc Marx sẽ thấy rõ điều này . Những kết luận (đôi lúc) sâu sắc được/bị những biện luận hết sức kém cỏi chống đỡ . Câu hỏi đặt ra là Marx đã xem kết luận của mình quá vững vàng và chắc chắn nên không cần phải biện hộ hỗ trợ cho chúng ?

    Đừng hỏi “duy ý chí” từ đâu ra .

    Về danh tính, tự xưng mình ở tư thế nhà vua hay ông chủ không có nghĩa họ là vua hay ông chủ, thậm chí cố làm dáng cũng chả giúp gì. Những người đi tìm sự thật không muốn làm dáng cũng chả mong làm ông chủ . So với những gì chúng ta không biết, những gì chúng ta biết chỉ là hạt cát . Biển kiến thức mênh mông, cả đời tôi chỉ là một học trò, không dám xưng vương hay ông chủ .

    Sự tôn trọng không do tự xưng mà có, và cũng không thể đến từ đàn áp . Vua chúa với hàng vạn, thậm chí hàng triệu binh lính trong ta có thể tạo ra sợ hãi, nhưng không có nghĩa tôn trọng . Đôi khi ngược lại .

  2. Pingback: Anhbasam Điểm Tin thứ Sáu, 06-12-2013 | doithoaionline

  3. Pingback: ***TIN NGÀY 6/12/2013 -Thứ Sáu « ttxcc6

  4. “Bởi vì thơ cũng là một hình thức tùy tiện, nó được bao dung tuyệt đối về trí tuệ. Có ai cự nự hay vấn hỏi tính trí tuệ của một bài thơ bao giờ!”

    Nguyễn Hoàng Đức không muốn bỏ một gờ ram trí tuệ vào thơ không có nghĩa người đọc không đòi hỏi một lượng trí tuệ, tư duy hay văn hóa nào đó vào thơ . Ngay từ khởi đầu của văn hóa, con người đã chứng kiến những tác phẩm lớn dạng thơ -không phải kịch hay văn xuôi . Hay đúng hơn, những tác phẩm lớn khởi đầu nền văn hóa của nhân loại là thơ . Ilyad của Homer là thơ, Inferno và Thần Khúc của Dante là thơ, John Milton là tác giả của những tập thơ đã trở thàn kinh điển . Và ai dám nói những tác phẩm thơ đó không có hàm lượng trí tuệ! Nối tiếp truyền thống, TS Eliott, Ezra Pound viết ra những tập thơ với hàm lượng trí tuệ lớn tới mức có người cảm thấy ngộp thở khi đọc thơ họ . Ngay cả những nhà thơ mang danh chống lại những TS Eliott cũng không bao giờ tự dễ dãi với mình khi sáng tạo . Đọc Pablo Neruda, Whitman … ta chứng kiến ngàn năm văn hóa của nhân loại đàng sau họ . Không một tác phẩm đáng kể nào có thể bắt nguồn từ sự dễ dãi, từ sự khinh rẻ chủ thể lẫn phương tiện nghệ thuật . Những tác phẩm tạm gọi là được đều là kết quả của lao động bền bỉ, là quá trình chọn lọc và chắt chiu không ngừng của tư duy, kể cả làm thơ .

    Còn một loại thơ nữa, Nguyễn Hoàng Đức gọi là tức cảnh sinh tình, nhưng những cảnh mà họ chứng kiến là những bi kịch tận cùng của bi kịch thời đại . Họ không phải nhà thơ/văn chuyên nghiệp nhưng những gì họ ghi lại bằng thơ hoặc bằng văn đủ sức lay động cảm xúc của hàng triệu người . Đây là những dòng thơ nguệch ngoạc trong một hang đá có người Do Thái trốn khi vượt ngục

    Tôi tin vào hoa
    Dù hoa nở chậm
    Tôi tin vào mặt trời
    Dù mặt trời mọc muộn
    Tôi tin vào Thượng Đế
    Dù Thượng Đế lặng câm

    Thơ lớn vẫn tồn tại, nhưng cũng tồn tại những kẻ lười biếng không muốn bỏ ra một gờ ram trí tuệ cho bất cứ thứ gì mình viết.

    Đúng, nghệ thuật và văn hóa của Việt Nam đang lâm vào đại nạn . Nhưng đại nạn cũng có thể cho ra những tác phẩm lớn, phần lớn tùy vào thái độ sống và sáng tạo của những người làm nghệ thuật .

    Nhưng tôi chắc chắn điều này, đọc Nguyễn Hoàng Đức mà không tỉnh táo sẽ dẫn tới một cái nhìn rất bệnh hoạn về nghệ thuật và triết học .

  5. Pingback: Thứ Sáu, 06-12-2013 – Trung cộng vào đất mình | Dahanhkhach's Blog

  6. Việt-Nam No Beo ( nobel) dân bớt khổ, Cọp ,chó sư tử nhiều wá ,dân đói khổ chết chóc No beo .

  7. Pingback: Ở ĐÂU CŨNG CÓ NỖI SỢ !? & Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm đuổi học sinh viên Nguyễn Phương Uyên | Dahanhkhach's Blog

  8. Kính chào bác Đức,

    Cháu là “ếch đáy giếng” mà bác từng khen đây ạ! Cháu không “ném đá” bác, nhưng giá mà bác dừng chủ đề này ở bài trước thì hay hơn. Các cụ bảo “quý hồ tinh, bất quý hồ đa”. Ngày nay thì có câu: “nói dài, nói dai, nói dở….!”

    Nếu bác còn muốn bàn thêm về Nobel xin bác làm ơn đi thẳng vào giới thiệu các tác giả/tác phẩm đoạt giải Nobel từ trước đến nay, như thế sẽ hữu ích cho bà con và không phí công sức “đánh cối xay gió” cho bác, cũng không tốn thời gian đọc cho cháu. Nếu chưa đọc hết tất cả các tác giả đạt Nobel, thì xin bác giới thiệu các tác giả mà bác đã nói trong các bài viết vừa qua.

    Đối với “ếch đáy giếng” vấn đề không phải là đạt hay không đạt Nobel mà tác phẩm ấy có giúp thăng tiến phẩm giá con người hay không.

    Chúc bác Giáng Sinh An Lành!

    • thằng em làm khó bác Đức rồi,VN là gì có tác phẩm nào để giới thiệu với cái tầm lớn ngoài sức của bác ý. Bác Đức biết thân biết phận,biết sức của dân mình phô ra với thiên hạ kích lòng tự ái dân tộc mà vươn lên là tốt rồi,đòi gì ở bác ý nữa hả bạn !

  9. Pingback: NHẬT BÁO BA SÀM : TIN THỨ SÁU 6-12-2013 | Ngoclinhvugia's Blog

  10. Pingback: Lượm lặt – TRUNG QUỐC: BÙNG NỔ BẠO LỰC ĐANG TỚI GẦN | Dahanhkhach's Blog

Đã đóng bình luận.