Ngày thơ Việt Nam, nói về bài thơ “Nguyên Tiêu”

Hôm nay là ngày thơ Việt Nam

Ngày thơ VN là ngày Rằm tháng Giêng Âm lịch, do hội nhà văn quyết định. Tôi đã tham gia nhiều lần. Khoảng 5 năm trở lại đây thì thôi.

Tôi đoán, sở dĩ lấy vào ngày ấy là vì bài thơ Nguyên Tiêu (Rằm Tháng Giêng) của Hồ Chí Minh. Bài thơ này đứng đầu trong danh sách 100 bài thơ hay nhất Thế kỷ Hai mươi.

Bài thơ được làm bằng chữ Hán, nguyên văn như sau:

NGUYÊN TIÊU

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang, xuân thuỷ tiếp xuân thiên.

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

(Hồ Chí Minh – 1948)

Xuân Thủy dịch:

RẰM THÁNG GIÊNG

Rằm xuân lồng lộng trăng soi,

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân.

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

Tuy nhiên, tìm hiểu ra, bài thơ này cũng làm người yêu thơ ngỡ ngàng.

Có người tỉ mẩn nhặt ra, 4 câu thơ trong bài thơ 4 câu của Hồ Chí Minh đều na ná 4 câu của 4 bài khác nhau:

Câu 1: Thanh thảo hồ trung nguyệt chính viên,

trích từ bài “Ngư Ca Tử Kỳ 5” của Trương Chí Hòa

Câu 2: Nguyệt quang như thủy thủy như thiên

trích từ bài “Giang Lâu Thư Hoài” của Triệu Hỗ

Câu 3: Yên ba thâm xứ hữu ngư châu

trích từ bài “Thú Nhàn” của Cao Bá Quát

Câu 4: Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền

trích từ bài “Phong Kiều Dạ Bạc” của Trương Kế

Xong người này này lại tạm ghép 4 câu của 4 bài ấy thành một bài mới:

Tiêu Nguyên

Thanh thảo hồ trung nguyệt chính viên,

Nguyệt quang như thủy thủy như thiên

Yên ba thâm xứ hữu ngư châu

Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền.

để so sánh với bài Nguyên Tiêu của Hồ Chí Minh

Nguyên Tiêu

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang, xuân thuỷ tiếp xuân thiên.

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Tôi không muốn lửng lơ để bạn đọc tưởng cái sự dày công đọc và phân tích trên là của tôi, vì đó không phải là lao động của tôi nên buộc phải khai ra lấy từ đâu. Vậy người chỉ ra cái sự na ná nhau của 4 câu thơ trong 4 bài thơ của cổ nhân với 4 câu thơ của bài thơ 4 câu là ai? Xin mời đọc bài “Đọc bài thơ “Nguyên Tiêu” của Hồ Chí Minh”.

Tôi chỉ làm công việc rút gọn.

3 thoughts on “Ngày thơ Việt Nam, nói về bài thơ “Nguyên Tiêu”

  1. Hihihi….vậy là xưa nay tôi đánh giá bác Thụy thấp trong lãnh vực ” cảm nhận và nghiên cứu ” thơ , nên bấy lâu nay tôi chỉ nhìn chầm chầm vào chữ nghĩa của nhà thơ kiêm phê bình thơ hão hạng Trần Mạnh Hão không thôi . Nói đúng ra không phải lỗi tại tôi , vì tôi chỉ có đôi lần đọc bài ca ngợi thơ , đặc biệt là nhà thơ chân quê Nguyễn Bính của bác . Cho nên tối nay tôi ” phục hồi đảng ” cho bác Thụy trong lãnh vực phê bình thơ ca ! Hihi , cám ơn bác Thụy về bài viết nầy . Giờ tôi xin đổi đề tài ăn cắp thơ , cầm nhầm thơ , chôm chỉa thơ , đạo thơ v.v…bằng thơ chửi CS của nguyên thi sĩ nhân dân CS Trần Vàng Sao , tôi chỉ trích dăm câu :

    ………………………………………………
    bây là rắn
    rắn
    toàn là rắn
    như cú dòm nhà bệnh
    đêm bây mò
    ngày bây rình
    dưới giường
    trên bàn thờ
    trong xó bếp
    bỏ tên bỏ họ cha mẹ sinh ra
    bây mang bí danh
    anh hùng dũng cảm vĩ đại kiên cường
    lúc bây thật lúc bây giả
    khi bây ẩn khi bây hiện
    lúc người lúc ma
    ……………………..

    Đoạn trên Trần Vàng Sao nhả ngọc phun thơ :

    ………………………..
    tau chửi
    tau phải chửi
    tau chửi bây
    tau chửi thẳng vào mặt bây
    không bóng không gió
    không chó không mèo
    …………………….

    Chắc thơ chửi không có ai hiện thực , điêu luyện và trí tuệ như thi sĩ Trần Vàng Sao ! Chắc chắn sẽ được giải nhất chớ nhường cho ai !

  2. Hôm nay mới có chút thời gian,đọc bài này,phục tài và sự uyên bác của Nguyễn Tường Thụy,Nhưng tôi cứ phân vân vè sự khác biệt giữa “đạo” và “thừa kế”.Nếu có người cho rằng viết thế này thì là “mượn”,các truyện nôm của ta vay mượn rất nhiều điển tích,thơ cổ của Tàu mà điển hình là hai câu thơ chúng ta vẫn thường ca ngời về tài hoa,bút pháp
    Trước sa nào thấy bóng người,
    Hoa đào năm ngoái còn cười gió Đông
    Nguyễn Du(Truyện Kiều)
    Chúng ta ai cũng thừa biết _trong các bài giải thích Truyện Kiều đều cho rằng hai câu thơ này lấy nội dung của một bài thơ của Thôi Hộ từ thời Nhà Đường bên Tàu,nhưng chưa có bất kỳ người nào dám bảo Cụ Nguyễn Du” đạo thơ”,ngược lại,chúng ta còn hết lời ca ngợi là tài.Vậy xin hỏi lấy tiêu chuẩn nào để xác định chủ tịch HCM “đạo thơ”,Ngược lại , nếu không có đủ lý lẽ thì chúng ta nên bái phục chủ tịch,vì ngài bôn ba vất vả thuở làm cách mạng giành chính quyền,khi làm chủ tịch nước thì “tram công nghìn việc”,bằng cách nào đọc và biết,nhớ nhiều thơ cổ đến như vậy,đã thế lại “túm”ý của 4 bài thơ khác nhau,đưa vào một bài ,Cũng xin nói thêm,sách Ngữ Văn lowps7 hay 8 hiện hành ,cũng có giảng thơ “Nguyên tiêu”và cũng đem so sánh với “Phong kiều dạ bạc” của Trương Kế và các nhà giáo soạn sách đều nhất trí cho rằng Chủ tịch HCM không “đạo”mặc dù có sự giống nhau,vì “Nguyên Tiêu”hay hơn rất nhiều…Tôi nghĩ nên làm rõ,để chúng ta có quyền tự hào về Chủ tịch nước mình,nếu không thì dở quá,Tôi nghĩ trên các trang mạng,hai cây bút phê bình văn học xuất sắc-NTT và TMH- nên mở màn phân tích,không chỈ vì “Nguyên Tiêu”mà còn vì nhiều vụ án “đạo”thơ,văn,nhạc,,,khác nữa.

  3. Bạn thân mến;
    Trong bài viết, không có câu nào nói HCM đạo thơ. Còn tại sao có sự na ná nhau như thế, xin nhường cho người thẩm thơ. Tôi cũng nói rõ sự phân tích trên không phải là của tôi.

Đã đóng bình luận.